Blog Circulaire plastic verpakking in het schap

De supermarkten hebben jarenlang gewerkt aan het clusteren van producten in productcategorieën, zodat deze aansluiten bij de beleving van de consument. Wij denken onbewust in productcategorieën wanneer we een product zoeken in de supermarkt. Inzamelsystemen zouden beter op deze manier van denken mogen aansluiten. Standaardisatie van materialen per productcategorie zal nieuwe inzamelsystemen en eenvoudigere scheidingstechnieken mogelijk maken waardoor hoogwaardige monostromen gecreëerd worden. De productcategorie frisdranken is een mooi voorbeeld hiervan, waarbij een standaardmateriaal, PET, voor alle flessen worden gebruikt en de flessen apart worden ingezameld via het statiegeldsysteem.

Door het ondertekenen van het Plastic Pact hebben veel bedrijven beloofd zich in te zetten om de hoeveelheid plastic in eenmalige verpakkingen terug te brengen, de verpakkingen 100% recyclebaar te maken en een zo hoog mogelijk percentage hernieuwbare kunststof te gebruiken in de verpakkingen die op de Nederlandse markt worden gebracht.

In enkele gevallen is snel winst te behalen daar waar het gaat om dezelfde producten. Bij versproducten vinden we in het schap naast verpakte ook onverpakte producten. Een reductie van verpakkingsmateriaal is hier snel gemaakt.

In de meeste gevallen heeft de verpakking een belangrijke functie om het product in de juiste hoeveelheid en juiste kwaliteit aan de consument aan te bieden. In deze functie is plastic niet meer weg te denken en zullen alternatieven zeker geen milieuwinst opleveren. Maar op gebied van inzet en gebruik van soort plastic is nog veel winst te behalen in verpakkingen door gebruik te maken van gerecycled plastic. Het echt circulair maken van de verpakking houdt in dat het materiaal dat vrijkomt na gebruik van de verpakking weer wordt ingezet voor hetzelfde doel. Een mooi voorbeeld is de inzet van rPET bij frisdrankflessen. Dit is mogelijk omdat, zoals hierboven reeds aangegeven, voor frisdrank alleen PET als grondstof wordt gebruikt en door een apart inzamelsysteem (statiegeldsysteem) een mooie, schone monostroom beschikbaar is. Helaas is PET dat via de PMD terugkomt (nog) niet te gebruiken in de toepassing voor frisdrankfles. In de PMD-stroom zitten namelijk ook PET-verpakkingen waar chemicaliën, wasmiddelen en shampoos in hebben gezeten. De risico’s zijn te groot om dit materiaal voor de frisdrankfles te gebruiken. Om het mogelijk te maken meer rPET in voedselverpakkingen te kunnen inzetten zal men producten anders dan voedingsmiddelen moeten weren in PET-verpakkingen. In het kader van traceerbaarheid (REACH) is het dan eenvoudiger rPET in te zetten.

Wanneer we naar andere productcategorieën kijken, zoals wasmiddelen, dan worden binnen deze productcategorie verschillende materialen gebruikt als grondstof voor de verpakking. We vinden er PET-flessen, HDPE-extrusieblaasflessen, PP-extrusieblaasflessen en PP spuitgietbakjes.

Blog_Henk-Jan-Regeling

Zelfs van hetzelfde merk vinden we zowel PET als HDPE-verpakkingen.

Bij de materiaalsoort PP treffen we verpakkingen aan met verschillende verwerkingseigenschappen, zoals viscositeit. Deze verwerkingseigenschappen zijn bepalend voor de productiemethode. Voor extrusieblazen is een lage viscositeit gewenst en voor spuitgieten is een hoge viscositeit gewenst. Materialen met verschillende verwerkingseigenschappen kunnen niet worden gescheiden. Deze mix verandert de viscositeit dusdanig dat het niet opnieuw ingezet kan worden voor de oorspronkelijke productiemethode.

Een keuze voor één materiaalsoort met dezelfde verwerkingseigenschap in deze productcategorie zal de inzet van gerecycled materiaal eenvoudiger maken. Wanneer bijvoorbeeld wordt gekozen voor HDPE-flessen en potten met dezelfde verwerkingseigenschappen en productiemethode, kan eenvoudig via meerlaagsextrusie recyclaat uit HDPE worden ingezet.

De verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het recyclaat wordt nu nog te eenvoudig bij de recyclingindustrie neergelegd, hoewel het onmogelijk is om momenteel met de huidige inzameltechnieken aan de gevraagde eisen te voldoen. Het is een samenspel in de gehele keten en dat betekent onder andere dat de merkfabrikanten op productcategorieniveau moeten denken en niet op productniveau. Als bijvoorbeeld in de productcategorie wasmiddelen er een eenduidige keuze wordt gemaakt voor één materiaalsoort, geeft dit de inzamelaars en de recyclingindustrie de mogelijkheid om de kwaliteit van de monostromen te verbeteren.

Conclusie: de sleutel voor het circulair maken van de verpakking ligt in het schap van de supermarkt. Eén standaard materiaalsoort voor verpakkingen binnen een productcategorie levert een bruikbaar recyclaat dat opnieuw ingezet kan worden in dezelfde productcategorie.

Henk-Jan Regeling

Deze blog is onderdeel van een serie waarin diverse schrijvers zijn uitgenodigd hun persoonlijke visie te geven op een uitdaging om vraag en aanbod van gerecyclede kunststoffen van huishoudelijk afval beter op elkaar aan te sluiten.

Wilt u reageren op deze blog, stuur dan een email naar KVG@rws.nl.


Henk-Jan Regeling

Henk-Jan Regeling

Henk-Jan Regeling is verpakkingskundige en heeft vele functies vervuld in de kunststofindustrie eerst bij Wavin en later bij Schoeller Allibert. In deze functies heeft Henk-Jan veel ervaring opgedaan in kunststofverwerking en recycling. Hij heeft diverse kunststof retourverpakkingen ontwikkeld waarvan een aantal op basis van post consumer materiaal. Momenteel werkt Henk-Jan als Senior Business Development Manager vanuit zijn eigen bedrijf Arreglo.