Geur, kleur en imago van kunststof recyclaat


‘We moeten met de hele keten in dialoog blijven over de geur en kleur van de verpakking. We hebben het samen vervuild, en moeten er als keten weer wat van zien te maken.’

Geur, kleur en imago van kunststof recyclaat

Tweedehands virgin, zo wordt gerecycled kunststof van huishoudelijk afval vaak gezien. Waarbij tweedehands de connotatie heeft van ‘minder’, en helaas niet van ‘vintage’ of ‘een grondstof met een eigen verhaal’. Geur kan meestal nog niet helemaal uit het recyclaat verwijderd worden. Ook is recyclaat niet in elke kleur te produceren en niet altijd volledig transparant.

Dit belemmert een bredere toepassing, omdat producenten hoge eisen aan materialen stellen en brand owners vaak constante kleuren en helderheid vragen. Meer toepassing van recyclaat vraagt daarom om accepteren dat niet elke verpakking dezelfde kleur of helderheid heeft.

Tips

  • Vergelijk recyclaat niet voortdurend met virgin kunststof. Zie het als een ander materiaal met een eigen identiteit.
  • Onderzoek het Programma van Eisen. Wat is reëel om te eisen als je een product van recyclaat op de markt wil zetten?
  • Doe geen aannames over het gedrag van consumenten, maar geef recyclaat een eerlijke kans en maak gebruik van psychologische inzichten in ontwerp en verkoopstrategie.
  • Betrek je doelgroep! Vraag wat ze belangrijk vinden en wat niet. Leg varianten voor en test de varianten die kansrijk lijken.

Leerervaringen

Materiaal met eigen identiteit

Post-consumer recyclaat (PCR) wordt door inkopers van bedrijven vaak vergeleken met virgin kunststof of regulier gebruikte materialen. Maar eigenlijk zou je ernaar moeten kijken als een ander soort materiaal, en niet een materiaal met ‘bijna’ virgin eigenschappen. Een materiaal dat kan verschillen in de eigenschappen als treksterkte, kleur, smeltgedrag en geur.

Op dit moment zijn nog veel inkopende bedrijven geneigd om virgin als maat te nemen voor hoe het product eruit moet zien, ondanks hun circulaire ambities. Het is daarom belangrijk dat ketenpartners (het recyclingbedrijf, het bedrijf dat het kunststof regranulaat verwerkt in zijn producten en de brand owners of andere inkopers van de producten) met elkaar in gesprek gaan over welke functionaliteit in termen van kleur, geur en structuur er werkelijk nodig is. De wens voor meer toepassing van recyclaat is er wel, maar inkopers en marketeers zijn nog onvoldoende bewust van de rol die zij hierbij kunnen vervullen.

Geur van recyclaat

Recyclaat heeft een andere geur dan virgin. Afhankelijk van de toepassing moet er gekeken worden hoe lang het duurt voordat de geur verdwijnt en hoe storend de geur is.

Het ontgeuringspilotproject van het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof laat in een analyse zien dat de geur van rPP uit huishoudelijk verpakkingsafval bestaat uit een enorm breed palet aan geuren. De geur wordt veroorzaakt door het organisch materiaal dat in en op de weggegooide verpakkingen zit. Door het brede palet aan geurstoffen is het erg moeilijk de geur te verwijderen met additieven die geuren kunnen absorberen. Deze kunnen namelijk alleen een paar specifieke geuren verwijderen en niet een heel geurboeket.

De verantwoordelijkheid voor het verwijderen van de geur en kleur wordt in het huidige systeem vooral bij de recycler gelegd. Maar zij hebben geen invloed op de totstandkoming van de geur. Daarom is het belangrijk om voor geur en kleur van recyclaat met de ketenpartners gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen als we als samenleving willen toewerken naar circulaire kunststoffen.

‘Je moet met de hele keten in dialoog over het zo min mogelijk 'bevuilen' van de verpakking in het begin van de keten. We hebben er met elkaar een zooitje van gemaakt, en moeten er als keten weer wat van zien te maken. Er kan een zeer grote verbeterslag gemaakt worden door de mindset van bedrijven te veranderen.’

‘Het heeft ook te maken met de wil om te veranderen. Dat het afwijkt is van virgin zul je moeten accepteren als je recyclaat wilt toepassen. Virgin ruikt ook, namelijk naar petroleum. Maar daar zijn de inkopers aan gewend. Maar toch wil men dat recyclaat niet of nauwelijks ruikt.’

Kleuren van PCR

Recyclaat wordt op dit moment gesorteerd in stromen van PET, PP, PE, DKR 350 en folies/film. De kunststof verpakkingen worden (nog) niet op kleur gesorteerd, met als gevolg dat verschillende kleuren gemengd blijven. Hierdoor krijgt recyclaat een donkergrijze kleur. Deze donkere kleur maakt de productie van felgekleurde producten van 100% gerecycled kunststof uitdagend. Het is daarom belangrijk om ofwel de kleureisen aan te passen bij de 100% circulaire producten, ofwel te zorgen dat het recyclaat op een of andere manier minder gekleurd raakt.

Bij de zandbakspeelgoed-pilot van het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof worden door de retailer en speelgoedgroothandel felle kleuren gewenst, omdat dit voor kinderspeelgoed gebruikelijk is. Door een circulair product fel te kleuren wordt het granulaat sterker vervuild. Dit zorgt ervoor dat inkleuring van het product in de volgende levenscyclus lastiger wordt. Door een consumentenonderzoek maken ze het probleem van kleuring van recyclaat bespreekbaar.

‘De verandering in acceptatie van de consument is van belang voor alle consumentenproducten. Aan de ene kant wordt verwacht dat gerecycled materiaal wordt gebruikt, maar aan de andere kant heeft de consument dezelfde verwachtingen als van het product dat gemaakt is van virgin-materiaal.’

Marketinguitdaging

Bovenstaand voorbeeld geeft aan dat bedrijven hun producten en verpakkingen en de bijbehorende marketingstrategieën baseren op aannames over het gedrag van consumenten. Felle kleuren zijn voor kinderspeelgoed gebruikelijk. Het blijkt echter dat deze aannames vaak ongefundeerd zijn of niet kloppen. Hier ligt een gemiste kans om gerecycled kunststof op veel grotere schaal toe te passen. Het is niet alleen een technische of economische opgave, maar juist ook een marketinguitdaging.

In het gevecht om de consument kiezen bedrijven vaak voor kleurrijke en opvallende verpakkingen, variërend van een kleurrijke shampoofles tot een maagdelijk witte verfemmer. Producenten van kunststofproducten gaan voor het ultieme ‘schoonheidsideaal’: glad, glanzend, strak en beschikbaar in alle mogelijke kleuren. Stuk voor stuk eisen die goed passen bij de toepassing van virgin kunststof, maar veel slechter bij het gebruik van recyclaat. En als bedrijven dan toch recyclaat toepassen, dan is dit vaak niet zichtbaar en communiceren ze dit ook niet uit angst voor een lagere marktwaarde. De consument wil toch geen verpakkingen of producten die (deels) gemaakt zijn van gerecyclede kunststof.

Maar is dat ook echt zo? Is dit niet vooral gebaseerd op aannames? Is het gebaseerd op onderzoek onder consumenten? Zo ja: wanneer was dat, en zijn die resultaten nog wel actueel? Is het niet ook heel goed denkbaar dat de consument anno nu geen enkel probleem heeft met bijvoorbeeld een grijze verfemmer, gemaakt van recyclaat? En kun je dat als bedrijf niet ook prima naar de consument toe communiceren?

Onderzoek toont immers aan dat meer dan 80% van de bevolking duurzaamheid belangrijk vindt en er juist graag een bijdrage aan levert.

Meer lezen:


Andere thema's

Icoon met link naar pagina Foodgrade

icoon met link naar pagina Samenwerking

icoon met link naar pagina Circulair inkopen