Foodgrade toepassen van kunststof recyclaat


‘Jammer dat wetgeving belemmert om meer gerecycled kunststof toe te passen in voedselverpakkingen. In dit geval is het de EFSA-richtlijn. Veel andere vervangende gerecyclede kunststoffen voor rPET zijn er niet. rPP lijkt het meest veelbelovend.’

Voedselverpakkingen van gerecycled kunststof

Ruim 40% van de kunststof verpakkingen die op de markt worden gebracht zijn voedselverpakkingen. Daarmee is het de grootste groep. Wanneer we een groot deel van het virgin kunststof kunnen vervangen door gerecycled kunststof, maken we pas écht slagen. In de praktijk is dit lastig, omdat voor ‘voedselcontactmaterialen’ strenge eisen gelden om de gezondheidsrisico’s te beperken. Kunststof verpakkingen moeten aan veel eisen voldoen en moeten over uiteenlopende functionaliteiten beschikken. Voor voedselverpakkingen is het van belang dat het materiaal geen vervuilingen bevat die het product beïnvloeden. Voedselveiligheid is uiteraard altijd van groter belang dan onze circulaire doelstellingen.

Tips voor het foodgrade toepassen van gerecycled kunststof

  • Gebruik alleen PET en rPET in voedselverpakkingen. PET is goed recyclebaar in nieuwe voedselcontactmaterialen en het is zonde wanneer rPET ‘weglekt’ uit de kunststofverpakkingsketen voor voedingsmiddelen. Bijvoorbeeld doordat het in de verpakking van andere producten, zoals zeep, schoonmaakmiddelen of consumentenproducten wordt gebruikt.
  • Onderzoek of het mogelijk is om te werken met verschillende lagen in voedselverpakkingen: door slechts een deel van het virgin kunststof in een verpakking te vervangen, kan vaak nog steeds aan de voedselcontacteisen worden voldaan.
  • Om opnieuw kunststof toe te passen in een voedselverpakking moet het recyclaat én het proces om van verpakking tot recyclaat te komen, voldoen aan eisen. Een gesloten inzamelsysteem, bijvoorbeeld voor drinkbekers, kan hiervoor een mogelijke route zijn.
  • Chemische recyclingtechnieken lijken een oplossing om meer kunststof verpakkingen te kunnen recyclen tot voedselverpakkingen. De polymeren worden veel verder afgebroken dan bij mechanische recycling. Daarbij worden geur, kleur en vuil verwijderd. Op dit moment worden chemische recyclingtechnieken alleen op kleine schaal toegepast in Nederland.

Leerervaringen

De European Food Safety Authority (EFSA) geeft advies en richtpercentages voor het gebruik van recyclaat in voedselcontactmaterialen. Daarbij richt de EFSA zich op het beperken van de veiligheidsrisico’s. In het geval van rPET moet het recyclaat in principe voor 95% afkomstig zijn uit voedselverpakkingen, om te voorkomen dat het recyclaat gevaarlijke stoffen bevat. Hiervoor is een gesloten systeem voor de inzameling en verwerking noodzakelijk óf brede overeenstemming over de inzet van specifieke kunststoftypen voor voedselverpakkingen, zoals het uitsluitend toepassen van PET in voedselverpakkingen.

Uit onderzoek blijkt dat ketenpartijen dit EFSA-richtpercentage als bindend interpreteren, terwijl het gaat om een advies waaraan voldoen moet worden. Als de producent kan aantonen dat de kenmerken van het recyclaat en het proces voldoen aan de voorschriften voor voedselveiligheid, is het mogelijk om van dit richtpercentage af te wijken. Dit geeft ruimte voor nieuwe technologische ontwikkelingen.

Welke kunststoffen voldoen aan het EFSA-advies?

rPET kan voldoen aan het EFSA-richtpercentage. Er wordt veel PET toegepast in voedselverpakkingen en inzameling, sortering en recycling zijn op deze verpakkingen gericht (PET uit statiegeld en DKR328-1). Gerecycled PET kan daardoor vaak in nieuwe voedselverpakkingen worden toegepast. Voor PP en PE is dit nu niet het geval. Deze kunststofsoorten worden veel in niet-voedselverpakkingen gebruikt en kunnen in de huidige sorteerprocessen niet van voedselverpakkingen worden onderscheiden. Daarnaast is het voor gerecycled PP en PE moeilijker om aan de technische eisen voor voedselcontactmaterialen te voldoen.

Bedreiging voor rPET in voedselverpakkingen

De PET-verpakkingen die via het ingezamelde PMD terugkomen, zijn opnieuw te gebruiken in voedseltoepassingen, mits deze stroom niet te veel vervuild is met niet-voedselverpakkingen. In de PMD-stroom komen namelijk ook PET-verpakkingen voor waar chemicaliën, wasmiddelen en shampoos in hebben gezeten. Het gebruik van PET-verpakkingen bij andere toepassingen dan voedsel maakt het moeilijker om te voldoen aan de EFSA-richtlijn.

Foodgrade toepassen van rHDPE, rPP en PEF

Voor rHDPE is het EFSA-advies meer beperkend dan voor rPET. Volgens een autorisatie-advies uit 2015 mag maximaal 30% van de grondstoffen van een voedselverpakking uit rHDPE bestaan. Het rHDPE moet voor 99% afkomstig zijn van voedselverpakkingen. Dit komt doordat HDPE veel meer voor niet-voedselverpakking wordt gebruikt dan PET en dus hogere veiligheidsrisico’s oplevert.

‘Closed-loop’ inzamel- en recyclingsystemen van PP en HDPE worden wel toegestaan voor voedselverpakkingen, mits de oorspronkelijke verpakking aan de voedselveiligheidseisen voldeed. Dit wordt meerdere keren bevestigd door EFSA voor kratten die in contact met voedsel komen, en geldt zowel voor kratten die 100% van gerecycled kunststof zijn gemaakt als voor kratten die van een mix van gerecycled en nieuw kunststof worden gemaakt. EFSA heeft ook een positief autorisatie-advies gepubliceerd over de productie van PEF (een biobased concurrent van PET) voor voedselverpakking.

In Groot-Brittannië is een traject uitgevoerd waarin melkverpakkingen van HDPE dankzij hun vorm te onderscheiden of apart in te zamelen waren. Hierdoor konden deze gerecycled worden en opnieuw worden toegepast in een voedselverpakking.

Meer lezen:


Foodgrade

Andere thema's

Icoon plus link naar pagina Geur, kleur en imago

icoon plus link naar pagina Samenwerking in de keten

icoon en link naar pagina circulair inkopen