Blog Samen bouwen aan een nieuw plastic (eco)systeem

22 oktober 2019

In slechts 60 jaar hebben we samen meer dan 6,3 miljard ton plastic afval gecreëerd. Bijna 80% daarvan is op een afvalberg beland of zwerft als afval in ons milieu. En volgens recent onderzoek krijgen mensen elke week aan microplastic een hoeveelheid plastic binnen ter grootte van een bankpasje, dat mogelijk onze immuunsysteem schaadt. Dit moet zo snel mogelijk veranderen.

Om deze reden heeft Impact Hub Amsterdam het thema plastic als een van haar speerpunten gekozen. Voor een nieuw plastic systeem is het van belang om het lineaire systeem van plastic productie, gebruik en wegwerpen opnieuw tegen het licht te houden. Ons ​New Plastics Ecosystem is gericht op samenwerking om de kwaliteiten van alle betrokkenen, van startups, MKB en multinationals, tot financiers, stichtingen en beleidsmakers te verenigen. Samen werken we aan het sneller ontwikkelen en toepassen van oplossingen die onnodig wegwerpplastic uitbannen, herbruikbare of composteerbare plastics ontwikkelen of circulaire oplossingen voor plasticgebruik aanbieden.

Recycling van plastic verpakkingsafval is essentieel voor een circulair plasticsysteem. Volgens het verkenningsrapport van het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof werd in 2015 in Nederland 51% van de plastic verpakkingen weer ingezameld voor recycling. Maar ook werd ongeveer 200 kiloton plastic verpakkingsmateriaal als afval verbrand. Wereldwijd wordt slechts 14% van al het plastic gerecycled. Recycling is ook een moeilijke business case. In Nederland levert bijvoorbeeld plastic verpakkingsmateriaal ter waarde van ​€​ 700 miljoen, als recyclaat nog maar ​€ 5 miljoen op. De vraag gaat er dus vooral om hoe we financiële kansen voor plastic recyclaat creëren en bewegen van een aanbodgestuurde, naar een vraaggestuurde markt voor recyclaat. In de visie van Impact Hub Amsterdam zijn er voor een verschuiving naar een vraaggestuurde markt innovatieve, ondernemende oplossingen nodig. We hebben het dan over innovaties die de grenzen van de technologie opzoeken en gaandeweg diverse oplossingen ontwikkelen, bijvoorbeeld voor het sorteren van gemengde afvalstromen op plasticsoorten of het ontwikkelen van voedselveilige verpakkingen van gerecycled plastic.

Het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof laat zien wat er mogelijk is. En ook vanuit onze Plastic Free Ocean Accelerator en ons Investment Ready Programma voor circulaire bedrijven komen inspirerende oplossingen:

Ioniqa | upcycling PET plastic voor voedselveilige verpakkingen

Verpakkingen voor zowel voedsel als non-food en in de logistiek zorgen voor ​40% van het plast​ic ​en bieden daarom interessante kansen voor recyclaat. Een van de grootste kansen zit in PET plastic. ​Ioniqa​ heeft een circulaire technologie ontwikkeld waarin PET oneindig gerecycled kan worden. Met deze technologie is het mogelijk om gerecycled PET terug te brengen tot de oorspronkelijke materialen waarvan het gemaakt was, waarna deze opnieuw voor voedselverpakkingen ingezet kunnen worden. In januari 2019 tekende Ioniqa voor een investering van € 12 miljoen met de RVO, het Nationaal Groenfonds en Coca Cola voor zijn eerste PET-upcycling fabriek, waarmee werd aangetoond dat deze oplossing klaar is voor de markt. Dit door de Nederlandse overheid als ‘Nationaal Icoon’ aangemerkte bedrijf bewees zijn schaalbaarheid met de volgende stap, in een samenwerking met Unilever en Indorama Ventures, de grootste PET-producent ter wereld.

bron: Ioniqa

Plastic Road | modulaire wegen van gerecycled plastic

Bouw en infrastructuur zijn verantwoordelijk voor 20% van de kunststoffen. ​ Er liggen veel mogelijkheden voor het toepassen van recyclaat in bestaande toepassingen van PE en PP, maar ook in de infrastructuur door het vervangen van andere materialen zoals hout en beton. Een oplossing die dit zelfs combineert is ​PlasticRoad​: lichtgewicht wegdelen gemaakt van gerecycled plastic. Het is ontwikkeld in een samenwerkingsverband van KWS, Wavin en Total en is een geheel circulair systeem bestaande uit prefab modules, voorzien van een coating die het plastic beschermt tegen beschadigingen en dus het afslijten van microplastic voorkomt. In 2018 gebruikte Plastic Road wel 218.000 plastic bekertjes, of een half miljoen flessendoppen aan PP om twee fietspaden van elk 30 meter lang aan te leggen in Zwolle en Giethoorn. De komende vijf jaar worden deze pilots streng gemonitord om dit Plastic Road concept klaar te maken voor de markt.

Plastic Whale | Opgevist kanaalplastic als grondstof voor circulair kantoormeubilair

Plastic Whale​ startte als plasticvisserij in 2014 en vist met inmiddels 11 boten jaarlijks zo’n 40.000 PET flessen uit de Amsterdamse en Rotterdamse waterwegen. In 2018 lanceerde Plastic Whale zijn eerste lijn van circulaire kantoormeubilair, ontworpen door LAMA Concepts en geproduceerd door VEPA. Onder hun eerste klanten rekent Plastic Whale het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Nationale-Nederlanden en DSM Nederland. De luxe vergadertafels, stoelen, lampen en akoestische panelen zijn gemaakt van gerecyclede PET-flessen die tijdens het vissen zijn verzameld. Het PET wordt gerecycled in de vorm van platen en een soort vilt, waar niet alleen het meubilair van wordt gemaakt, maar ook nieuwe boten om nog meer plastic mee op te vissen.

VanPlestik | 3D geprint design van gerecycled plastic

Een van de uitdagingen om naar een vraaggestuurde markt voor plastic recyclaat te komen is dat ​productieprocessen niet ingesteld zijn op gerecycled materiaal en ook de perceptie van een lagere kwaliteit​.

VanPlestik​ pakt dit onderwerp aan met zijn eigen 3D-printer die design-objecten kan printen van recyclaat. Geïnspireerd door de enorme hoeveelheid plastic die jaarlijks wordt verbrand, in plaats van gerecycled, en de uitdaging om het afval klein genoeg te maken voor een 3D printer, ontwikkelde VanPlestik een printer met een groter mondstuk. Inmiddels heeft VanPlestik al ruim 2 ton plastic afval – denk aan festivalmuntjes, flesdoppen en telefoonhoesjes – een nieuw leven gegeven als bloempot, tafels en stoelen (te koop in The Maker Store in Amsterdam), stoelen voor Fairphone en afvalbakken voor de gemeente Amsterdam. Deze startup helpt, vanuit het programma Kunststof Verpakkingsafval als Grondstof, nu ook HEMA in zijn ambitie om een afvalvrij hoofdkantoor te realiseren, onder meer door vuilnisbakken van zijn eigen afvalstromen te maken.

Laten we samen bouwen aan een ​Nieuw Plastics Ecosysteem​! Interesse om dit samen met Impact Hub Amsterdam te doen? Neem contact op met ​Manon Klein, manon.klein@impacthub.net​.

Deze blog is onderdeel van een serie waarin diverse schrijvers zijn uitgenodigd hun persoonlijke visie te geven op een uitdaging om vraag en aanbod van gerecyclede kunststoffen van huishoudelijk afval beter op elkaar aan te sluiten.

Wilt u reageren op deze blog, stuur dan een email naar KVG@rws.nl.


Manon_Klein

Manon Klein

Manon werkt aan de ontwikkeling, realisatie en facilitatie van de ondernemerstrainingen van Impact Hub Amsterdam en begeleidt duurzame ondernemingen van start-up naar scale-up. Haar expertise omvat impact investeren, start-ups, duurzame ondernemingen en strategie. Ze bouwt aan een netwerk van partijen die de duurzame ondernemers verder helpen om zo te werken aan een duurzamere economie.