Blog Potentiële markten voor het toepassen van recycled kunststof en hun belemmeringen


10 januari 2019

Volgens het Afvalfonds Verpakkingen is in 2017 ongeveer 50% van ons kunststof verpakkingsafval gerecycled. Dit is jaarlijks ruim 250.000.000 kg. Dit is een mooi resultaat, want we liggen ruim voor op het Europese doel van 22,5% recycling.

Maar waar gaat al dat materiaal eigenlijk naar toe?

Weerbarstige praktijk van recyclen

Vanuit de circulaire gedachte zou het volgens velen ideaal zijn als alle verpakkingsmaterialen weer terugkomen als nieuwe verpakkingen. Een eindeloze loop waarin materialen keer op keer gerecycled worden. De praktijk is echter weerbarstiger.

Verpakkingen zijn een zeer hoogwaardige toepassing van kunststof, waarbij er veel van het materiaal gevraagd wordt. Voor voedselverpakkingen is het bijvoorbeeld van belang dat het materiaal geen vervuilingen bevat die naar het product kunnen migreren. Voedselveiligheid is uiteraard altijd van groter belang dan onze circulaire doelstellingen. Daarnaast zijn onze verpakkingen zo dun en zo ver geoptimaliseerd, dat het gebruik van gerecycled materiaal tot problemen kan leiden op de machines.

PET

Voor PET flessen lukt het vrij goed om deze weer schoon in te zamelen, onder meer via het statiegeldsysteem en de PMD-inzameling. Deze PET-stroom is zodanig schoon en zuiver dat er weer nieuwe flessen en trays van gemaakt kunnen worden. Hoewel er toepassingen zijn, zoals de Bar-le-Duc fles, waarin 100% recycled PET wordt toegepast, geeft de industrie aan dat dit niet voor de hele markt haalbaar is. Chemische recycling kan helpen om het percentage verder te verhogen, maar zelfs dan zal er deels nieuw materiaal nodig zijn om de materiaalstroom op een kwalitatief hoog niveau te kunnen houden. Deze nieuwe stroom materiaal zou in de toekomst ook van bio-based grondstoffen gemaakt kunnen worden, zoals Coca-Cola al laat zien in de PlantBottle.

PP, HDPE

Andere materialen zoals PP en HDPE afkomstig van shampooflessen, margarinekuipjes en andere vormvaste verpakkingen worden ook steeds beter gerecycled. Hoewel hier (nog) geen voedselveilig materiaal van kan worden gemaakt, zijn er voldoende afzetmogelijkheden, zoals: flessen, emmers, kratten en jerrycans voor wasmiddelen, schoonmaakmiddelen, verf, etc. Transportverpakkingen zoals pallets en kratten worden al voor een groot deel van recyclaat gemaakt, maar in veel gevallen wordt ook nog virgin kunststof ingezet. Ook hier is groei mogelijk mits het recyclaat aan de technische eisen kan voldoen.

Plaatje%20Materialen-markten%202-1

Flexibele kunststoffen

Voor de grote stroom zachte kunststoffen, zoals de zakjes, folies en laminaten zijn op dit moment nog weinig toepassingen te vinden. Dit is een zeer diverse stroom met veel verontreinigingen, zoals stikkers, bedrukking en voedselresten. Het inzamelen, sorteren, wassen en opwerken kost veel geld en de vraag is nog beperkt. Zeker nu China de grenzen voor de import van kunststofafval heeft gesloten en de landen om ons heen steeds meer kunststof verpakkingen inzamelen, is het zoeken naar nieuwe toepassingen voor deze stroom een grote uitdaging.

Naar mijn mening is het geen probleem om deze stroom grotendeels te gebruiken in andere toepassingen. Als het niet lukt om verpakkingsmateriaal weer opnieuw in te zetten voor nieuwe verpakkingen dan zijn er gelukkig nog voldoende andere markten en toepassingen te vinden.

Doelmarkten voor recyclaat

Ondanks dat vuilniszakken, walbeschoeiing en bermpaaltjes een minder sexy imago hebben, kunnen we hier wel veel materiaal in toepassen. Je voorkomt hiermee het gebruik van nieuw kunststof, beton of tropisch hardhout. Het stimuleren van bestaande markten en toepassingen, waar al deels recyclaat wordt toegepast, kan op korte termijn veel opleveren. Vooral in de bouw- en infrastructuur, transportverpakkingen en niet-voedselverpakkingen liggen nog veel mogelijkheden die nog onvoldoende benut worden.

End-of-life

Voor al deze toepassingen geldt uiteraard wel dat er een goede ‘end-of-life’ oplossing moet worden geboden. Dus afgedankte bermpaaltjes en walbeschoeiing worden na gebruik weer netjes ingezameld en opnieuw gerecycled. Zo kunnen we ons kunststof verpakkingsmateriaal zo lang mogelijk in een circulair systeem blijven gebruiken voor verschillende toepassingen.

Siem Haffmans

Deze blog is onderdeel van een serie waarin diverse schrijvers zijn uitgenodigd hun persoonlijke visie te geven op een uitdaging om vraag en aanbod van gerecyclede kunststoffen van huishoudelijk afval beter op elkaar aan te sluiten.

Wilt u reageren op deze blog, stuur dan een email naar KVG@rws.nl.


Siem Haffmans

Siem Haffmans

Siem Haffmans is strategisch adviseur op het gebied van circulaire economie en verpakkingskundige bij Partners for Innovation. Haffmans is trainer bij het CIRCO-project en is betrokken bij het opstellen en uitvoeren van verschillende brancheplannen en innovatieprojecten op het gebied van duurzaam verpakken. Hij is auteur van het recent verschenen boek: Products that Flow, circular business models and design strategies for fast-moving consumer goods. Hierin worden verschillende circulaire strategieën en ontwerprichtingen beschreven voor verpakkingen, disposables en andere producten met een korte levensduur.